ജലം ജീവനോടെ കാക്കാം.

അന്താരാഷ്ട്ര പ്രാധാന്യമുള്ള തണ്ണീർത്തടമായി റാംസർ ഉടമ്പടി പ്രകാരം പട്ടികപ്പെടുത്തിയ കായലാണ് അഷ്ടമുടി. എട്ടു മുടികൾ എന്നാണ് പേരിന്റെ അർത്ഥം: കൊല്ലത്തേക്ക് നീളുന്ന എട്ടു ജലശാഖകൾ.

കല്ലടയാർ ഇതിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നു; നീണ്ടകരയിൽ കായൽ കടലിലേക്ക് തുറക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇവിടത്തെ ജലം ഓരുജലമാണ്: പാതി പുഴ, പാതി കടൽ. തീരങ്ങളിൽ കണ്ടൽക്കാടുകൾ. മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളും കക്കവാരുന്നവരും കേരളത്തിന്റെ സംസ്ഥാന മത്സ്യമായ കരിമീനും ഈ കായലിനെ ആശ്രയിക്കുന്നു.

എല്ലായിടത്തെയും തണ്ണീർത്തടങ്ങളെപ്പോലെ അഷ്ടമുടിയും സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്: പ്ലാസ്റ്റിക്കും മാലിന്യവും, ഒഴുകിയെത്തുന്ന അഴുക്കും, ചൂടുപിടിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥയും.